पोइगाई आल्वार दक्षिण भारतका १२ महान् 'आल्वार' सन्तहरूमध्ये एक हुनुहुन्छ। 'आल्वार' को अर्थ "भगवानको भक्तिमा डुबेको व्यक्ति" हुन्छ। उहाँलाई भगवान् विष्णुको अनन्य भक्त र श्री वैष्णव सम्प्रदायका एक प्रमुख आचार्य मानिन्छ। उहाँ मुतल आल्वारहरू (प्रथम तीन आल्वार) मध्ये एक हुनुहुन्छ। अन्य दुई सन्तहरू भूतत्तालवार आलवार र पेयाल्वार हुन्। यी तीनै जनालाई "अयोनिका" ( आमाको गर्भबाट नभई दैवी रूपमा प्रकट भएका ) मानिन्छ।

भूतत्तालवार (Bhoothath Alvar) - प्रेम र भक्तिका सन्त भूतत्तालवार १२ आल्वार सन्तहरूमध्ये दोस्रो हुनुहुन्छ। उहाँ पोइगाई आल्वार र पे आल्वारसँगै 'मुतल आल्वार' (प्रथम तीन आल्वार) को समूहमा पर्नुहुन्छ। उहाँको भक्ति ज्ञानमा भन्दा बढी गहिरो प्रेम र भावनामा आधारित थियो।

दक्षिण भारतका १२ आलवार सन्तहरूको शृङ्खलामा तिरुमलिसाई आल्वार (Thirumalisai Alvar) को स्थान अत्यन्त विशिष्ट र प्रभावशाली छ। उहाँलाई "भक्तिसार" (Bhaktisara) को नामले पनि चिनिन्छ। तिरुमलिसाई आल्वार बाल्यकालदेखि नै सत्यको खोजीमा हुनुहुन्थ्यो। उहाँले बौद्ध धर्म, जैन धर्म र शैव धर्मको गहिरो अध्ययन र साधना गर्नुभयो। शैव धर्ममा उहाँ 'शिववाक्यर' को नामले प्रसिद्ध हुनुहुन्थ्यो।

दक्षिण भारतका १२ आल्वार सन्तहरूको शृङ्खलामा अन्तिम र सबैभन्दा प्रभावशाली सन्त तिरुमंगई आल्वार (Thirumangai Alvar) हुनुहुन्छ। उहाँलाई 'परकाल' (Parakala - जो काल वा समयभन्दा पर छन्) र 'नर्कवि पेरुमाल' (दिव्य कवि) को नामले पनि चिनिन्छ। उहाँको जीवन "एक डाँकु कसरी महान् सन्त बन्न सक्छ" भन्ने कुराको ज्वलन्त उदाहरण हो। उहाँलाई भगवान् विष्णुको शार्ङ्ग धनुष (Sharanga Bow) को अवतार मानिन्छ। शासक भए पनि उहाँको जीवनमा ठूलो परिवर्तन तब आयो जब उहाँ 'कुमुदवल्ली' नामकी एक परम सुन्दरी र भक्त कन्याको प्रेममा पर्नुभयो। कुमुदवल्लीले विवाहको लागि दुईवटा कडा सर्तहरू राखिन्: १. तपाईंले वैष्णव धर्म स्वीकार गरेर पञ्च संस्कार (दीक्षा) लिनुपर्छ। २. तपाईंले हरेक दिन १००० जना वैष्णव भक्तहरूलाई भोजन गराउनुपर्छ र यो क्रम एक वर्षसम्म चल्नुपर्छ। भक्तहरूलाई दैनिक भोजन गराउँदा गराउँदै उहाँको राज्यको ढुकुटी रित्तियो। सर्त पूरा गर्न उहाँले बाटोमा हिँड्ने धनी मानिसहरूलाई लुट्न (डाँका हाल्न) सुरु गर्नुभयो। एक दिन, उहाँले एक नवविवाहित जोडीलाई गहनाले सजिएको देख्नुभयो। उहाँले आफ्ना साथीहरूसँग मिलेर उहाँहरूलाई घेर्नुभयो र सबै गहना लुट्नुभयो। तर, बेहुलाको खुट्टाको औंठी (Toe ring) जति तान्दा पनि निस्किरहेको थिएन। कलियनले त्यो औंठी निकाल्न दाँतले टोकेर तान्ने प्रयास गर्नुभयो। त्यतिबेला उहाँले बेहुलाको खुट्टाको स्पर्श पाउनुभयो। ती बेहुला-बेहुली अरू कोही नभएर स्वयं भगवान् विष्णु (नारायण) र माता लक्ष्मी हुनुहुन्थ्यो। भगवानले कलियनको कानमा "ओम नमो नारायणाय" (अष्टाक्षर मन्त्र) को उपदेश दिनुभयो। मन्त्र सुन्नेबित्तिकै कलियनको अज्ञानता हट्यो र उहाँ एक महान् सन्त तिरुमंगई आल्वार मा रूपान्तरित हुनुभयो।

कुलशेखर आल्वारको जीवनले "सत्ता र शक्ति भन्दा भक्ति ठूलो हुन्छ" भन्ने सन्देश दिन्छ। उहाँ केरलाको चेर वंशका शक्तिशाली राजा हुनुहुन्थ्यो, तर भगवान् विष्णुको प्रेममा परेर उहाँले आफ्नो विशाल साम्राज्य त्यागिदिनुभयो। कुलशेखर आल्वार संस्कृत र तमिल दुवै भाषाका प्रकाण्ड विद्वान हुनुहुन्थ्यो। उहाँका दुई प्रमुख कृतिहरू वैष्णव समाजमा अत्यन्त लोकप्रिय छन्।

पेरियाल्वार (Periyalvar) दक्षिण भारतका १२ महान् वैष्णव सन्तहरूमध्ये एक हुनुहुन्छ। उहाँलाई विष्णुचित्त (Vishnuchitta) को नामले पनि चिनिन्छ। उहाँ एक मात्र महिला आल्वार अण्डाल (Andal) का धर्मपिता (पालक पिता) हुनुहुन्छ। उहाँको भक्ति अन्य सन्तहरूको भन्दा नितान्त फरक थियो। अरू भक्तहरू भगवानसँग आशीर्वाद माग्थे, तर पेरियाल्वार भगवान्‌प्रतिको अत्यधिक वात्सल्य (प्रेम) का कारण भगवानलाई नै "तपाईंको रक्षा होस्" भनेर आशीर्वाद दिनुहुन्थ्यो।

दक्षिण भारतका १२ आल्वार सन्तहरूको परम्परामा अण्डाल (Andal) को स्थान अत्यन्त विशिष्ट र पूजनीय छ। उहाँ १२ जना मध्ये एक मात्र महिला आल्वार हुनुहुन्छ। उहाँलाई 'गोदा देवी' (Goda Devi) वा 'नाचियार' को नामले पनि चिनिन्छ। उहाँलाई साक्षात् भूदेवी (पृथ्वी माता) र माता लक्ष्मी को अवतार मानिन्छ। उहाँको जीवन र रचनाहरू "मधुर भक्ति" (भगवानलाई प्रेमी वा पति मानेर गरिने भक्ति) को सर्वोच्च उदाहरण हुन् ।

दक्षिण भारतका १२ आल्वार सन्तहरूको शृङ्खलामा ११औं स्थानमा रहनुभएका तिरुप्पान आल्वार (Tiruppan Alvar) को स्थान अत्यन्त भावुक र विशिष्ट छ। उहाँलाई 'पाण पेरुमाल' वा 'मुनिवाहन' को नामले पनि चिनिन्छ। उहाँको जीवनले समाजमा "जात र कुल भन्दा भक्ति ठूलो हुन्छ" भन्ने महान् सन्देश दिएको छ। उहाँको भक्ति 'मधुर भाव' र पूर्ण समर्पणमा आधारित थियो। तल्लो जातिको मानिएको कारण उहाँलाई श्रीरङ्गम मन्दिर भित्र पस्ने अनुमति थिएन। उहाँ पवित्र कावेरी नदीलाई पनि दूषित नहोस् भनेर नदीको टाढै किनारमा उभिनुहुन्थ्यो। उहाँ हातमा वीणा लिएर, मन्दिरको शिखर (विमान) तर्फ हेर्दै भगवान् रंगनाथको गुणगान गाएर दिन बिताउनुहुन्थ्यो। उहाँको भक्ति यति पवित्र थियो कि उहाँ गाउँदागाउँदै समाधिमा पुग्नुहुन्थ्यो।

श्री स्वामी नम्माल्वार (जसलाई शठकोप मुनि वा परांकुश मुनि पनि भनिन्छ) श्री वैष्णव सम्प्रदायका महान् आचार्य र बाह्र आल्वारहरूमध्ये शिरोमणि हुनुहुन्छ। भगवान् श्रीमन्नारायणको अनन्त कल्याणकारी गुणहरूको अनुभवमा डुब्ने महान् सन्तहरूलाई 'आल्वार' भनिन्छ। उहाँहरूका दिव्य सूक्तिहरूलाई 'नालायिरा दिव्य प्रबन्धम' (द्रविड वेद) भनिन्छ, जसमा १०८ दिव्य देशमहरूको महिमा गाइएको छ। आल्वार परम्परामा स्वामी नम्माल्वारलाई 'अङ्गी' (शरीर) र अन्य आल्वारहरूलाई उहाँका 'अङ्ग' (हात-खुट्टा आदि) मानिन्छ।

गुरु भक्तिको प्रतीक मधुरकवि आलवार अन्य आल्वारहरूभन्दा नितान्त फरक हुनुहुन्छ। जहाँ अन्य ११ आल्वारहरूले भगवान् विष्णुको महिमा गाउनुभयो, मधुरकवि आल्वारले भने भगवानको होइन, आफ्नो गुरु ( नम्मालवार ) को महिमा गाउनुभयो। उहाँको विश्वास थियो कि "भगवान् भन्दा भगवानका भक्त (गुरु) ठूला हुन्छन्।"

नाम र उपाधिहरू

प्रमुख रचनाहरू (नवरत्न)